Is een anarchistische samenleving realistisch?

http://seo-site.nl/facebook-likes-kopen

Visionair.nl:

Het anarchisme heeft op sommige mensen een sterke aantrekkingskracht. Vooral in tijden van een langdurige economische crisis zoals de huidige lijkt het een nog sterkere aantrekkingskracht te hebben.  Het idee van ware vrijheid en zelfontplooiing op basis van vrijwilligheid door het niet accepteren van een overheersende externe autoriteit spreekt deze mensen aan. De overheid wordt dan als negatief element gezien wat de vrijheid van inwoners van een land juist beperkt of zelfs onderdrukt.  Het verplicht betalen van belasting wordt dan als een vorm van onderdrukking gezien.

Het is waar dat een parlementaire democratie zoals we dat kennen niet het ideaal is. Er valt hierbij voldoende kritische kanttekeningen te plaatsen over bijvoorbeeld het functioneren van de rijksoverheid.  De vraag is of een anarchistische samenleving wel een beter alternatief is voor de overheid zoals door sommigen op deze website wordt beweerd.

Video’s van Larken Rose
In het artikel ‘Interne autoriteit en eigen verantwoordelijkheid’ zijn een tweetal videoclips te vinden waarin wordt uitgelegd waarom je niet zou moeten geloven in een overheid en worden misverstanden rondom het anarchisme behandeld. Het belangrijkste kritiekpunt wat ik op beide videoclips heb, is dat er geen realistische vergelijking wordt gemaakt tussen een anarchistische samenleving en een samenleving met een overheid.

Ter illustratie wordt er aan de hand van twee fictieve eilanden geprobeerd om misverstanden en foutieve aannames rondom het anarchisme te ontkrachten. In dit voorbeeld heb je het anarchistische eiland ‘Anarchia’ en het eiland ‘Authoritania’ met een overheid. Behalve dat de animaties wat kinderlijk getekend zijn en er een redelijke karikatuur van eiland ‘Authoritania’ wordt gemaakt, is dat nog niet mijn belangrijkste bezwaar.

Het zwaktebod vind ik dat er bewust gekozen is voor twee kleine eilanden zonder dat er andere landen of zelfs andere eilanden in de buurt zijn. Dit is een sterk versimpelde weergave van de complexe werkelijkheid waarin wij leven. Alleen al om deze reden kun je dit voorbeeld niet serieus nemen. Een samenleving op een klein eiland betekent ook een kleine samenleving. Het is denkbaar dat een anarchistische samenleving op dergelijk klein eiland in een geïsoleerde omgeving voor een tijdje goed zou kunnen functioneren en dat je de ‘gevaarlijke’ omgevingsinvloeden van het eiland ‘Authoritania’ buiten de deur kunt houden.

Een gedachte-experiment: anarchistisch Nederland
Maar zou dit ook in het hedendaagse tijdsgewricht kunnen? Zouden we van Nederland opeens een anarchistische samenleving kunnen maken? En doen alsof de rest van de wereld er geheel niet toedoet? En zou de wereld om ons heen totaal geen invloed op deze Nederlandse anarchistische samenleving hebben? Ik waag dit te betwijfelen.

Denk maar eens logisch na wat dit eventueel zou betekenen. We heffen de Nederlandse overheid op en beginnen een anarchistische samenleving. Dit betekent dat er geen centraal gezag meer is. Dit betekent ook dat er geen sociaal opvangnet meer is en dat je bijvoorbeeld ook geen paspoort meer hebt. Er is immers geen staat meer en daardoor zijn we staatloos geworden. Probeer dan maar eens naar Duitsland te of een ander land te gaan. Daar hebben ze dan nog wel een centraal gezag en Nederland dus niet meer. Hierdoor kun je dus geen afspraak maken met andere landen namens alle Nederlanders. Tenzij wij we als alle Nederlanders gezamenlijk gaan zeggen dat iedereen zich vrijwillig gaat aansluiten bij een coöperatie of andere organisatievorm die namens alle Nederlanders in de anarchistische samenleving in overleg treedt met andere landen om er afspraken mee te maken. Dit zou dan wel weer veel gaan lijken op een centrale overheid die eerder was afgeschaft.

Maar blijkbaar wordt dan door vrijwillige zelforganisatie vanzelf een oplossing voor allerlei problemen gevonden die dan zouden ontstaan. Ook op problemen in relatie tot de omgeving waarin wij als anarchistische samenleving zouden leven.

Interne conflicten en macht
Maar stel dat de situatie uit de video wel de werkelijkheid is. Dan nog is het de vraag of een duurzame anarchistische samenleving zonder geweld mogelijk is. Een belangrijk element is de vraag hoe je omgaat met interne conflicten. Je kunt doen alsof een anarchistische samenleving alleen maar positieve kanten heeft en dat de mens alle problemen in harmonie oplost als er geen centraal gezag is, maar het is maar de vraag of dit in de praktijk werkelijk zo is. Vroeg of laat zal er ook in een dergelijke samenleving irritaties en daarmee conflicten ontstaan. Hoe ga je succesvol met die conflicten om zonder het gaat escaleren?

In een kleinschalige samenleving van enkele tientallen mensen zal het gemakkelijker zijn om hier een oplossing voor te vinden dan in een samenleving met duizenden of een paar miljoen mensen. Hoe groter een samenleving, des groter ook de kans op conflicten door de verschillende soorten type mensen en persoonlijk belangen die er zijn. Dit betekent dat er ook verschillende normen en waarden zijn of op den duur kunnen ontstaan. Hoe ga je daarmee om?

Verschillende interpretaties van het anarchisme
Een ander punt is wat het anarchisme nu precies is. Het antwoord wat op deze vraag door sommigen op deze site wordt gegeven is: ‘een (georganiseerde) samenleving zonder heersende klasse’. Vervolgens dien je zogenaamde The Natural Law te volgen, dit betekent onder andere het opgeven van het geloof in een overheid en het komt allemaal goed.  Ik weet dat ik hier wat chargeer, maar dit is mijn samenvatting van deze denkwijze.

De vraag is of iedereen die zichzelf anarchist noemt ook deze denkwijze volgt. Als er een ideologie is wat een groot potentieel heeft aan diversiteit van invulling of eigen interpretatie ervan, dan is dat in mijn optiek wel het anarchisme. Als je de betreffende pagina over het anarchisme op Wikipedia bekijkt, dan zie je al de verschillende mogelijke maatschappijvormen en stromingen die (vermeende) binding met het anarchisme hebben of anarchistische kenmerken vertonen. Ik vraag me af hoe aan al deze verschillende interpretaties in een anarchistische samenleving vorm wordt vormgegeven. Geheid dat er een verschil van mening en daarmee conflicten gaan ontstaan. Maar als je The Natural Law of het Non-agressieprincipe gaat volgen komt het blijkbaar allemaal goed. Dit uiteraard onder de voorwaarde dat iedereen dezelfde interpretatie ervan heeft en deze ook accepteert.

Ik vraag me überhaupt af of de menselijke natuur wel geschikt is voor grootschalige anarchistische samenlevingen. In dit artikel wordt ‘naïviteit over de werking van de macht’ de achilleshiel van het anarchisme genoemd. Ik denk dat dit waar is.

Is het anarchisme dan geheel zinloos?
Persoonlijk denk ik dit van niet. Je zou denk ik goed op persoonlijk niveau in je eigen leven anarchistische ideeën of principes kunnen toepassen. Eventueel ook op kleinschalige wijze bij een groep mensen die min of meer hetzelfde denken en dezelfde idealen nastreven. Hierbij dien je open te staan voor nadelen van het anarchistisch gedachtegoed die in de praktijk spelen.

Een voorbeeld is dat het anarchisme wellicht niet de meest efficiënte maatschappijvorm is. Er kan veel tijd en energie gaan zitten overleg met elkaar om consensus te krijgen. Ook loop je het risico dat als je te kritisch bent en te fel gaat discussiëren, dat je als te autoritair wordt gezien. Iets wat weer in gaat tegen de gedachtegang van het anarchisme. Je dient elkaar immers voldoende vrijheid geven zonder dat het als overheersend wordt ervaren.

Artikelen met informatie over het anarchisme
Het vrijheidsideaal zoveel mogelijk vorm geven
Verbeter de wereld, doe het zelf
Het onbegrepen anarchisme

Dit bericht Is een anarchistische samenleving realistisch? verscheen oorspronkelijk op Visionair.nl.

Reacties zijn gesloten

Social Media Auto Publish Powered By : XYZScripts.com